Sklep online
Sklep online

Jak rozpozna膰 p艂e膰 u ptak贸w?

Dla hodowcy prawid艂owe rozpoznanie p艂ci u ptak贸w ma kluczowe znaczenie, dla przeci臋tnego opiekuna ptaka mo偶e mniejsze, niemniej jednak zawsze warto wiedzie膰, jakiej p艂ci jest nasz pupil. K艂opot w tym, 偶e nie zawsze jest to takie proste. U wielu gatunk贸w ptak贸w bowiem nie ma r贸偶nic w wygl膮dzie przedstawicieli obu p艂ci.

Dymorfizm p艂ciowy

Dymorfizm p艂ciowy to w艂a艣nie nic innego, jak wspomniane r贸偶nice w wygl膮dzie. W przypadku ptak贸w dotycz膮 one przede wszystkim barwy upierzenia, cho膰 u niekt贸rych gatunk贸w samiec jest wi臋kszy od samicy.

Z rozpoznaniem p艂ci nie ma problemy, gdy samiec i samica maj膮 zupe艂nie inn膮 barw臋 upierzenia, tak jak ma to miejsce u nektarnik贸w, zeberek, nieroz艂膮czek szarog艂owych czy rajskich ptak贸w. Przynajmniej w贸wczas, gdy mamy do czynienia z ptakiem klasycznie ubarwionym. W niekt贸rych odmianach barwnych bowiem, r贸偶nice w upierzeniu przedstawicieli obu p艂ci si臋 si臋 zacieraj膮. Tak jest na przyk艂ad u zeberek.

Bywa, 偶e dymorfizm p艂ciowy jest ledwie zaznaczony i ptaki r贸偶ni膮 si臋 tylko drobnymi szczeg贸艂ami upierzenia. U nimf samic ma nieco bardziej jaskrawe pomara艅czowo偶贸艂te plamy na policzkach i 偶贸艂ty czub, kt贸ry jest r贸wnie偶 nieco d艂u偶szy. Z kolei u papu偶ek falistych p艂e膰 mo偶emy rozpozna膰 jedynie po kolorze wosk贸wki, czyli sk贸rnej naro艣li nad dziobem. U samc贸w jest ona niebieska u samic za艣 br膮zowa.

Niestety dymorfizm p艂ciowy mo偶emy zaobserwowa膰 praktycznie tylko u doros艂ych ptak贸w. Tak jest w przypadku wspomnianych papu偶ek falistych, u kt贸rych m艂ode samce maj膮 wosk贸wk臋 podobnie zabarwion膮, jak samice. Charakterystyczna czarna obro偶a na szyi samc贸w aleksandrett obro偶nych r贸wnie偶 pojawia si臋 po osi膮gni臋ciu przez nich dojrza艂o艣ci p艂ciowej. Podobnie jest z czerwon膮 obro偶膮 u amadyn obro偶nych.

Czasami r贸偶nice w barwie pi贸r pojawiaj膮 si臋 wy艂膮cznie w okresie godowym. Samiec przyjmuje w贸wczas ubarwienie godowe, cz臋sto bardzo kolorowe i jaskrawe. Na przyk艂ad pi贸ra samc贸w wik艂aczy ognistych staj膮 si臋 czarno-czerwone. Poza okresem l臋gowym niewiele r贸偶ni si臋 on od samicy. Samcom wd贸wek rajskich wyrastaj膮 dodatkowo imponuj膮cych rozmiar贸w ster贸wki.

R贸偶nice w budowie kloaki

Do艣wiadczeni hodowcy kanark贸w potrafi膮 rozpozna膰 p艂e膰 na podstawie r贸偶nic w budowie kloaki u samc贸w i samic. Metod臋 t臋 mo偶na stosowa膰 r贸wnie偶 u innych gatunk贸w ptak贸w, jednak w wielu przypadkach sprawdza si臋 ona wy艂膮cznie w okresie l臋gowym.

R贸偶nice w zachowaniu

Wszyscy znamy charakterystyczny 艣piew samc贸w kanark贸w. Pozornie jest to niezawodna metoda rozpoznawania p艂ci 鈥 je艣li ptak 艣piewa jest samce, a je艣li nie 艣piewa... No w艂a艣nie! Z wielu przyczyn samiec mo偶e r贸wnie偶 nie 艣piewa膰, na przyk艂ad jest jeszcze niedojrza艂y. 艁atwo go w贸wczas wzi膮膰 za samic臋.

R贸偶nice w zachowaniu mi臋dzy przedstawicielami obu p艂ci najlepiej zauwa偶y膰 w okresie godowym. Samiec stara si臋 w贸wczas przywabi膰 samice tokuj膮c, a potem adoruj膮c wybrank臋 na wszelkie mo偶liwe sposoby. Samce papu偶ek falistych maj膮 na przyk艂ad w zwyczaju karmi膰 samiczki, kt贸re zachowuj膮 si臋 w贸wczas jak piskl臋ta.

Metody laboratoryjne

Niestety u wielu gatunk贸w ptak贸w jedynymi metodami okre艣lania p艂ci, daj膮cymi stuprocentow膮 gwarancj臋, s膮 metody laboratoryjne. Tak jest na przyk艂ad w przypadku wi臋kszo艣ci papug.

S膮 dwa sposoby takiego okre艣lania p艂ci. Pierwszy to laparoskopia. Do jamy cia艂a ptaka wprowadza si臋 specjalnie urz膮dzenie przy pomocy kt贸rego weterynarz mo偶e obejrze膰 gonady i na podstawie ich budowy okre艣li膰 p艂e膰. Metoda niezawodna, ale maj膮ca jedn膮 zasadnicz膮 wad臋 鈥 trzeba wcze艣niej ptaka u艣pi膰, a to niesie za sob膮 ryzyko. Z drugiej jednak strony, przy okazji mo偶na rozpozna膰 ewentualne wady czy choroby uk艂adu rozrodczego.

Drug膮 metod膮 laboratoryjnego okre艣lania p艂ci jest analiza chromosom贸w. Wystarczy nawet jedno ptasie pi贸ro, z kt贸rego pobiera si臋 materia艂 genetyczny do badania. Spos贸b lepszy od poprzedniego, poniewa偶 nie wymaga narkozy i nie stresuje badanego ptaka.

Tekst: Jacek P. Naro偶niak
Zdj臋cie: Fotolia.com

banerek-promocyjny-kakadu1

Jacek P. Naro偶niak
Absolwent Wydzia艂u Dziennikarstwa i Nauk Politycznych Uniwersytetu Warszawskiego. Autor kilkuset artyku艂贸w opublikowanych w serwisie Kakadu.pl. Behawiorysta oraz wielki mi艂o艣nik zwierz膮t. Od kilkunastu lat zajmuje si臋 hodowl膮 kot贸w rosyjskich niebieskich. Specjalizuje si臋 w pisaniu tekst贸w popularnonaukowych o zwierz臋tach, kt贸re zosta艂y opublikowane w wielu czasopismach, takich jak Wiedza i 呕ycie czy Charaktery oraz na licznych portalach internetowych.

Powi膮zane artyku艂y

CITES - aby chroni膰 zagro偶one gatunki ro艣lin i zwierz膮t

Dlaczego ograniczono handel dzikimi zwierz臋tami Od zawsze korzystali艣my z dobrodziejstw przyrody, 艣wiata w kt贸rym 偶yjemy. Jednak dopiero w drugiej po艂owie XX wieku ludzko艣膰 zacz臋艂a interesowa膰 si臋 negatywnym wp艂ywem gwa艂townego rozwoju...

Czytaj wi臋cej
Czy mo偶na nauczy膰 m贸wi膰 papug臋 nimf臋?

Wszystkie papugi posiadaj膮 zdolno艣膰 na艣ladowania nie tylko d藕wi臋k贸w, ale i ludzkiej mowy. Jednym rasom wychodzi to lepiej, innym nieco gorzej. Prawdziw膮 mistrzyni膮 w tym fachu jest afryka艅ska papuga 偶ako. W...

Czytaj wi臋cej
Porada eksperta: Towarzystwo dla zeberki

鈥濵am oko艂o 4,5 letniego samczyka zeberki, kt贸ry od oko艂o 6 miesi臋cy 偶yje sam, poniewa偶 samiczka zmar艂a. Ptaszek jest weso艂y i roz艣piewany. Od jakiego艣 czasu zastanawiam si臋 nad towarzystwem dla niego....

Czytaj wi臋cej

Dodaj komentarz

Czytaj wi臋cej.*


* pole wymagane

Zoologiczny sklep internetowy

Wszystko dla ps贸w

Karmy dla ps贸w suche oraz karmy mokre, a tak偶e liczne psie przysmaki - przeznaczone dla zwierz膮t w ka偶dym wieku i r贸偶nych ras oraz z problemami zdrowotnymi. Wszystkie akcesoria potrzebne w艂a艣cicielowi psa do jego piel臋gnacji (takie jak szampony dla ps贸w oraz obro偶a na pch艂y i kleszcze dla psa), a tak偶e w trakcie spaceru (szeroki wyb贸r smyczy oraz obro偶y dla ps贸w) czy podr贸偶y samochodem.
Wszystko dla kot贸w
Karmy dla kot贸w suche oraz karmy mokre dla kot贸w topowych producent贸w - zar贸wno dla koci膮t, doros艂ych mruczk贸w oraz senior贸w, tak偶e sterylizowanych, kr贸tko i d艂ugow艂osych. Szeroki wyb贸r kocich przysmak贸w - kabanosy, przysmaki dentystyczne oraz odk艂aczaj膮ce. 呕wirki, kuwety i transportery dla kota oraz akcesoria do piel臋gnacji kota. W asortymencie sklepu znajduj膮 si臋 r贸wnie偶 liczne zabawki dla kota - pi艂ki, w臋dki czy tak偶e myszki dla kota
Wszystko dla ma艂ych ssak贸w
Karmy dla gryzoni (w tym tak偶e karma dla kr贸lika, karma dla chomika oraz karma dla 艣winki morskiej), klatki dla gryzoni i ich wyposa偶enie. Tak偶e zabawki i 艣ci贸艂ki dla gryzoni
Wszystko dla ptak贸w egzotycznych
Pokarmy dla ptak贸w, klatki i ich wyposa偶enie. Akcesoria, zabawki dla ptak贸w i 艣ci贸艂ki.
鈸 2022 KAKADU. All rights reserved
crosschevron-downchevron-leftchevron-right linkedin facebook pinterest youtube rss twitter instagram facebook-blank rss-blank linkedin-blank pinterest youtube twitter instagram