Sklep online
Sklep online

Szynszyla

M贸wi膮c szynszyla, mamy zwykle na my艣li szynszyl臋 ma艂膮 鈥 jeden z dw贸ch gatunk贸w z rodzaju Chinchilla. To w艂a艣nie one podbi艂y serca licznych mi艂o艣nik贸w zwierz膮t na ca艂ym 艣wiecie. Niestety, hodowana jest tak偶e ze wzgl臋du na niezwykle pi臋kne i g臋ste futro. Z tego powodu by艂a r贸wnie偶 obiektem polowa艅, kt贸re doprowadzi艂y niemal do jej wygini臋cia w naturalnym 艣rodowisku.

Pochodzenie szynszyli

Szynszyla ma艂a jest gatunkiem endemicznym, co oznacza, 偶e jej wyst臋powanie ogranicza si臋 do jednego miejsca na 艣wiecie. S膮 nim g贸rzyste tereny Chile. Pierwsza pisemna wzmianka o tym gatunku pojawi艂a si臋 ju偶 w 1590 roku, ale pierwszy naukowy opis tego gatunku, sporz膮dzony w 1782 roku, zawdzi臋czamy chilijskiemu badaczowi Juan Ignacio Molinie.

Zanim gryzoniami tymi zainteresowali si臋 Europejczycy, rdzenni miesza艅cy Ameryki po艂udniowej od dawna wykorzystywali ich sk贸ry do produkcji okry膰. Co ciekawe, niekt贸rzy badacze nazw臋 gatunku wywodz膮 od nazwy chilijskiego plemienia Chincha. W dos艂ownym t艂umaczeniu s艂owo chinchilla oznacza 鈥瀖a艂y Chincha鈥. Z tego powodu drugi cz艂on 艂aci艅skiej nazwy powinien mie膰 form臋 m臋sk膮 (laniger), a nie 偶e艅sk膮 (lanigera).

Wygl膮d szynszyli

Dziko 偶yj膮ce szynszyle s膮 wyra藕nie mniejsze od osobnik贸w hodowlanych. W naturze samce osi膮gaj膮 bowiem 艣rednio oko艂o 422g, a samice 412g, podczas gdy w niewoli samce mog膮 wa偶y膰 a偶 800g, a samice 600g.

Szynszyle s膮 zwierz膮tkami o kr臋pej budowie cia艂a i du偶ej, szerokiej g艂owie. Ich przednie 艂apki, kt贸re zaopatrzone s膮 w 5 palc贸w, s膮 znacznie kr贸tsze od czteropalczastych (jeden palec jest mocno zredukowany) 艂apek tylnych. Wszystkie palce zaopatrzone s膮 w kr贸tkie pazury. Z臋by szynszyli cechuj膮 si臋 du偶ymi koronami i ma艂ymi korzeniami. Jak u wszystkich gryzoni, siekacze rosn膮 im przez ca艂e 偶ycie.

Najbardziej rzucaj膮c膮 si臋 w oczy cech膮 tego gatunku jest okrywa w艂osowa. Szynszyle maj膮 chyba najbardziej mi臋kkie i g臋ste futro ze wszystkich ssak贸w. Co ciekawe dotyczy to wy艂膮cznie w艂os贸w na ciele, poniewa偶 te na ogonie s膮 twarde i szorstkie.

Naturalnym umaszczeniem szynszyli ma艂ej jest barwa srebrnoszara na grzbiecie z 偶贸艂tobia艂ym brzuchem. W niewoli wyhodowano jednak wiele odmian barwnych, mi臋dzy innymi mahoniow膮, czarn膮, w臋glow膮, bia艂膮, be偶ow膮, szafirow膮, fioletow膮, itd. Znane s膮 r贸wnie偶 odmiany o innej strukturze w艂osa.

Odmiany barwne szynszyli

  • Standard 鈥 umaszczenie naturalne: szare cia艂o, bia艂y brzuch, czarne oczy.
  • Czarna aksamitna 鈥 czarne, b艂yszcz膮ce futro na grzbiecie i g艂owie, szare boki cia艂a, bia艂y brzuch, uszy szare, oczy czarne.
  • Mahoniowa (ebony) 鈥 czarne futro na ca艂ym ciele, uszy szare lub czarne, oczy czarne; wyst臋puje w czterech odmianach: jasnym, 艣rednim, ciemnym i l艣ni膮co czarnym.
  • Machoniowa aksamitna 鈥 czarne futro, b艂yszcz膮ce na grzbiecie, g艂owie i 艂apkach, uszy ciemne, oczy ciemne.
    W臋glowa (charcoal) 鈥 futro na ca艂ym ciele od ciemnobr膮zowego do szarego (zale偶nie od o艣wietlenia), uszy szare, oczy br膮zowo-czarne.
  • Fioletowa afryka艅ska 鈥 lawendowo-fioletowa barwa futra na ciele, brzuch bia艂y, uszy szare, oczy ciemne.
  • Fioletowa niemiecka 鈥 szaro-fioletowe futro, ciemniejsze na grzbiecie, brzuch bia艂y, uszy czarne, oczy ciemne.
  • Fioletowa aksamitna 鈥 futro na grzbiecie i g艂owie ciemnoszare z fioletowym odcieniem, boki cia艂a ja艣niejsze, brzuch bia艂y, uszy szare, oczy czarne.
  • Fioletowa ebony 鈥 futro jednolicie fioletowe w odcieniach od jasnego do ciemnego, uszy szare, oczy czarne.
  • Szafirowa 鈥 cia艂o szare z niebieskim odcieniem, brzuch bia艂y, uszy jasne, oczy czarne.
  • Szafirowa aksamitna 鈥 umaszczenie szafirowe z aksamitnym po艂yskiem.
  • Szafirowa ebony 鈥 umaszczenie jak u odmiany szafirowej, ale obejmuj膮ce ca艂e cia艂o.
  • Be偶 Towera heterozygotyczny 鈥 ciemno be偶owe cia艂o, brzuch bia艂y , uszy r贸偶owe, oczy czerwone lub br膮zowe.
  • Be偶 Towera homozygotyczny 鈥 jasno be偶owe cia艂o, brzuch bia艂y, uszy r贸偶owe, oczy czerwone.
  • Be偶 polski 鈥 bardzo jasne, niemal bia艂e, be偶owe cia艂o, bia艂y brzuch, uszy jasnor贸偶owe, oczy jasnoczerwone.
  • Br膮zowa aksamitna 鈥 br膮zowe, b艂yszcz膮ce futro na grzbiecie i g艂owie, be偶owe boki, bia艂y brzuch, r贸偶owe uszy, ciemno czerwone oczy.
  • Machoniowo-be偶owa (be偶owy ebony, tan) 鈥 ekstra ciemny: l艣ni膮ce, ciemno czekoladowe futro na ca艂ym ciele; ciemny: ciemno br膮zowe futro na ca艂ym ciele; 艣redni: br膮zowe futro na ca艂ym ciele; jasny: jasno br膮zowe (niemal be偶owe) futro na ca艂ym ciele; uszy r贸偶owe, oczy czerwone.
  • Tan aksamitny 鈥 umaszczenie jak u tan, ale na grzbiecie i g艂owie futro jest ciemniejsze i b艂yszcz膮ce, uszy jasno r贸偶owe, oczy czerwone.
  • Tan Homozygotyczny 鈥 ja艣niejsza wersja tan, uszy r贸偶owe, oczy czerwone.
  • Be偶owa Sullivan'a 鈥 umaszczenie takie, jak u odmiany be偶owej Towera heterozygotycznej, ale z czerwonymi oczami.
  • Goldbar 鈥 be偶owe futro w z艂otym odcieniu, bia艂y brzuch, uszy r贸偶owe, oczy ciemne.
  • Fioletowa be偶owa (per艂owa) 鈥 futro na ciele jasnobe偶owe z fioletowym nalotem, brzuch bia艂y, uszy szare lub r贸偶owe, oczy ciemne.
  • R贸偶owo-bia艂a (pink white) 鈥 futro bia艂e z r贸偶owym odcieniem, uszy kremowe, oczy czerwone; osobniki z szarymi plamkami nazywamy mozaikowymi, gdy plamy s膮 wyra藕nie oddzielone od barwy reszty cia艂a m贸wimy o ekstremalnych mozaikach.
  • R贸偶owo-bia艂a aksamitna 鈥 futro b艂yszcz膮ce, bia艂e z r贸偶owym odcieniem i be偶owo-szar膮 g艂ow膮, uszy r贸偶owe, oczy czerwone.
  • Bia艂a ebony 鈥 podobna do odmiany bia艂ej Wilsona; gdy na ciele widoczne s膮 ciemne plamy m贸wimy o odmianie mozaikowej; odmian臋 o wyra藕nie oddzielonych 艂atach bia艂ych, szarych i czarnych okre艣lamy mianem tr贸jkolorowej.
  • Bia艂y tan 鈥 bia艂e futro z br膮zowym lub be偶owym nalotem; odmiany mozaikowe s膮 w plamy bia艂e i br膮zowe (lub be偶owe); osobniki tr贸jkolorowe s膮 艂aty bia艂e, br膮zowe i be偶owe.
  • Bia艂a recesywna Lowe'a 鈥 futro w odcieniu szampa艅skiej bieli, ciemniejsze u osobnik贸w m艂odych i starych, uszy r贸偶owe, oczy czerwone.
  • Fioletowa bia艂a 鈥 futro bia艂e z fioletowymi plamami, uszy szare, oczy ciemne.
  • Szafirowa bia艂a 鈥 bia艂e futro z szafirowym grzbietem i g艂ow膮.
  • Niebieski diament (blue diamond) 鈥 futro srebrno-szare z niebiesko-fioletowym po艂yskiem, brzuch bia艂y, uszy szaro-r贸偶owe, oczy czarne.
  • Bia艂a Wilsona 鈥 bia艂e cia艂o, mo偶liwy lekkim szary nalot, uszy szare, oczy czarne; gdy szary nalot tworzy plamki m贸wimy o odmianie mozaikowej; odmiana ze znaczeniami, kt贸re tworz膮 wyra藕ne 艂aty na bia艂ym tle nosi nazw臋 ekstremalnej mozaiki; gdy szare i bia艂e w艂osy s膮 r贸wnomiernie wymieszane ze sob膮 mamy odmian臋 srebrn膮.
  • Bia艂a Wilsona aksamitna 鈥 bia艂e futro o aksamitnej strukturze z ciemn膮 mask膮 i grzbietem, uszy szare, oczy czarne.

Odmiany szynszyli o r贸偶nej strukturze w艂os贸w

  • Odmiana zwyk艂a.
  • Odmiana angorska (perska) 鈥 w艂os d艂ugi.
  • Odmiana curly 鈥 w艂os kr臋cony.

D艂ugo艣膰 偶ycia szynszyli

Gryzonie te w niewoli 偶yj膮 nawet kilkana艣cie lat, do dwudziestu.

Zachowanie szynszyli

Szynszyle s膮 aktywne g艂贸wnie noc膮, dzie艅 przesypiaj膮c w skalnych szczelinach i grotach. To zwierz臋ta bardzo towarzyskie, kt贸re w naturze 偶yj膮 w bardzo du偶ych koloniach. Szczeg贸lne wi臋zi 艂膮cz膮 cz艂onk贸w najbli偶szej rodziny, czyli rodzic贸w i dzieci. Szynszyle porozumiewaj膮 si臋 ze sob膮 przy pomocy d藕wi臋k贸w., a ich 鈥瀖owa鈥 jest bardzo zr贸偶nicowana i bogata. Swoje rewiry znacz膮 moczem.

Gryzonie te s膮 bardzo mi艂ymi zwierz臋tami. 艁atwo si臋 oswajaj膮, ale pocz膮tkowo mog膮 by膰 nieufne wobec nowego opiekuna i wyrywa膰 si臋 przy ka偶dej pr贸bie brania na r臋ce. Trzeba si臋 zatem uzbroi膰 w cierpliwo艣膰. Szynszyle nie s膮 agresywne, rzadko zdarza si臋 im mocniej ugry藕膰 cz艂owieka, cho膰 od czasu do czasu delikatnie 艂api膮 go za palec, jakby chcia艂y sprawdzi膰, czy nadaje si臋 do zjedzenia.

Szynszyle nale偶膮 do bardzo aktywnych stworze艅. Uwielbiaj膮 skaka膰 i biega膰. S膮 przy tym ciekawskie z natury i ch臋tnie badaj膮 swoje otoczenie, g艂贸wnie przy pomocy s艂uchu i dotyku. Potrzebuj膮 zatem sporej przestrzeni i codziennych spacer贸w po mieszkaniu.

Zwierz臋ta te s膮 niemal bezwonne. Bardzo dbaj膮 o swoje futra, kt贸re regularnie czyszcz膮, za偶ywaj膮c k膮pieli w piasku.

Wymagania szynszyli

Bior膮c pod uwag臋 du偶膮 aktywno艣膰 szynszyli, powinni艣my zapewni膰 im sporych rozmiar贸w klatk臋. Im b臋dzie wi臋ksza, tym lepiej, zw艂aszcza gdy mieszka膰 w niej b臋dzie wi臋cej ni偶 jeden osobnik (co jest wskazane). Dobrym wyborem jest klatka wysoka, w kt贸rej mo偶emy zamontowa膰 kilka p贸艂ek i konar贸w do skakania.

Podstawowym wyposa偶eniem klatki dla szynszyli jest domek, miski na jedzenie oraz poid艂o. Miski i poid艂o powinny by膰 wykonane z twardego materia艂u, by zwierz膮tko nie mog艂o ich zbyt 艂atwo pogry藕膰. Je艣li chodzi o domki, to najlepiej sprawdzaj膮 si臋 te wykonane z drewna. Nie zapomnijmy r贸wnie偶 o kupnie odpowiedniego naczynia do k膮pieli w piasku. Mo偶e to by膰 specjalna 鈥瀢anienka鈥 dla szynszyli, ale mo偶e by膰 r贸wnie偶 du偶a szklana kula, w kt贸rej niekt贸rzy trzymaj膮 rybki. Je艣li codziennie wypuszczamy nasz膮 szynszyl臋 na spacery po mieszkaniu, naczynia z piaskiem nie musimy wstawia膰 do klatki.

Na dno klatki sypiemy grub膮 warstw臋 艣ci贸艂ki dla gryzoni. Najlepsz膮 ch艂onno艣膰 wilgoci i zapach贸w maj膮 艣ci贸艂ki granulowane. Ostatnio w sklepach zoologicznych pojawi艂a si臋 艣ci贸艂ka o nazwie Brylant Mini Pellet, kt贸ra jest bardzo drobna, wi臋c zwierz臋tom 艂atwiej si臋 po niej chodzi. 艢ci贸艂k臋 nale偶y regularnie wymienia膰. Cz臋stotliwo艣膰 z jak膮 to robimy zale偶y od wielko艣ci klatki i liczny jej mieszka艅c贸w.

呕ywienie szynszyli

Szynszyle s膮 ro艣lino偶erne. W naturze w sk艂ad ich diety wchodz膮 trawy, zio艂a, nasiona, owoce, kora i m艂ode p臋dy ro艣lin. W domu mo偶emy podawa膰 im specjalne pokarmy dla szynszyli, siano, suszone zio艂a, suche i skie艂kowane nasiona oraz niewielkie ilo艣ci warzyw i owoc贸w. Menu uzupe艂niamy smako艂ykami dla szynszyli, np. kupowanymi w sklepach kolbami.

Rozmna偶anie szynszyli

Samica chodzi w ci膮偶y niemal cztery miesi膮ce. W jednym miocie rodzi do pi臋ciu m艂odych. Szynszyle przychodz膮 na 艣wiat pokryte delikatnym futrem i z otwartymi oczami. Ju偶 od urodzenia s膮 bardzo samodzielne i sprawne.

Systematyka szynszyli

Szynszyle s膮 gryzoniami, ale w obr臋bie tego rz臋du tworz膮 osobn膮 rodzin臋 szynszylowatych. Szczury, myszy, chomiki i inne domowe gryzonie s膮 tylko ich bardzo dalekimi krewniakami.

Kr贸lestwo: zwierz臋ta
Typ: strunowce
Podtyp: kr臋gowce
Gromada: ssaki
Podgromada: ssaki 偶yworodne
Szczep: 艂o偶yskowce
Rz膮d: gryzonie
Rodzina: szynszylowate
Rodzaj: Chinchilla
Gatunek: Chinchilla lanigera (szynszyla ma艂a)

banerek-promocyjny-kakadu1

Tekst: Jacek P. Naro偶niak
Zdj臋cie: Fotolia.com

Jacek P. Naro偶niak
Absolwent Wydzia艂u Dziennikarstwa i Nauk Politycznych Uniwersytetu Warszawskiego. Autor kilkuset artyku艂贸w opublikowanych w serwisie Kakadu.pl. Behawiorysta oraz wielki mi艂o艣nik zwierz膮t. Od kilkunastu lat zajmuje si臋 hodowl膮 kot贸w rosyjskich niebieskich. Specjalizuje si臋 w pisaniu tekst贸w popularnonaukowych o zwierz臋tach, kt贸re zosta艂y opublikowane w wielu czasopismach, takich jak Wiedza i 呕ycie czy Charaktery oraz na licznych portalach internetowych.

Powi膮zane artyku艂y

Owoce w diecie ma艂ych ssak贸w

Owoce s膮 podstawowym sk艂adnikiem diety ssak贸w owoco偶ernych, takich jak lotopa艂anki. Dla innych s膮 doskona艂ym urozmaiceniem codziennej diety. Nawet fretki, kt贸re s膮 przecie偶 drapie偶nikami, bardzo ch臋tnie jedz膮 winogrona, banany czy arbuzy....

Czytaj wi臋cej
Grzybica u kr贸lika

Grzybice nale偶膮 do jednych z cz臋艣ciej wyst臋puj膮cych u kr贸lik贸w chor贸b. Najbardziej nara偶one na zaka偶enie s膮 osobniki bardzo m艂ode )w wieku 3-6 tygodni) oraz zwierz臋ta z obni偶on膮 odporno艣ci膮. Czynnikami sprzyjaj膮cymi s膮...

Czytaj wi臋cej
Kr贸lik to nie gryzo艅! - fakty i mity

Chocia偶 kr贸liki s膮 jednymi z najpopularniejszych zwierz膮t domowych, to wcale nie znamy ich tak dobrze, jak mog艂oby si臋 wydawa膰. Jednym z najcz臋艣ciej powielanych mit贸w o kr贸likach jest ten zaliczaj膮cy je...

Czytaj wi臋cej

Dodaj komentarz

Czytaj wi臋cej.*


* pole wymagane

Zoologiczny sklep internetowy

Wszystko dla ps贸w

Karmy dla ps贸w suche oraz karmy mokre, a tak偶e liczne psie przysmaki - przeznaczone dla zwierz膮t w ka偶dym wieku i r贸偶nych ras oraz z problemami zdrowotnymi. Wszystkie akcesoria potrzebne w艂a艣cicielowi psa do jego piel臋gnacji (takie jak szampony dla ps贸w oraz obro偶a na pch艂y i kleszcze dla psa), a tak偶e w trakcie spaceru (szeroki wyb贸r smyczy oraz obro偶y dla ps贸w) czy podr贸偶y samochodem.
Wszystko dla kot贸w
Karmy dla kot贸w suche oraz karmy mokre dla kot贸w topowych producent贸w - zar贸wno dla koci膮t, doros艂ych mruczk贸w oraz senior贸w, tak偶e sterylizowanych, kr贸tko i d艂ugow艂osych. Szeroki wyb贸r kocich przysmak贸w - kabanosy, przysmaki dentystyczne oraz odk艂aczaj膮ce. 呕wirki, kuwety i transportery dla kota oraz akcesoria do piel臋gnacji kota. W asortymencie sklepu znajduj膮 si臋 r贸wnie偶 liczne zabawki dla kota - pi艂ki, w臋dki czy tak偶e myszki dla kota
Wszystko dla ma艂ych ssak贸w
Karmy dla gryzoni (w tym tak偶e karma dla kr贸lika, karma dla chomika oraz karma dla 艣winki morskiej), klatki dla gryzoni i ich wyposa偶enie. Tak偶e zabawki i 艣ci贸艂ki dla gryzoni
Wszystko dla ptak贸w egzotycznych
Pokarmy dla ptak贸w, klatki i ich wyposa偶enie. Akcesoria, zabawki dla ptak贸w i 艣ci贸艂ki.
鈸 2022 KAKADU. All rights reserved
crosschevron-downchevron-leftchevron-right linkedin facebook pinterest youtube rss twitter instagram facebook-blank rss-blank linkedin-blank pinterest youtube twitter instagram