Sklep online
Sklep online

Ptasie pi贸ra

Pierwsze pi贸ra rozwin臋艂y si臋 u przodk贸w wsp贸艂czesnych ptak贸w 鈥 drapie偶nych dinozaur贸w z grupy teropod贸w. Co ciekawe, pocz膮tkowo wcale nie s艂u偶y艂y do latania, ale stanowi艂y izolacj臋 termiczna, czyli chroni艂y cia艂o przed utrat膮 ciep艂a.

Budowa ptasiego pi贸ra

Podobnie jak w艂osy ssak贸w, pi贸ra s膮 wytworem nask贸rka.

Podstaw臋 pi贸ra stanowi wyd艂u偶ona stosina. Odchodz膮 od niej liczne promienie, kt贸re 艂膮cz膮c si臋 ze sob膮 przy pomocy mikroskopijnych haczyk贸w, tworz膮 chor膮giewk臋.

Cz臋艣膰 pi贸ra, pozbawiona chor膮giewki, kt贸ra schowana jest w sk贸rze nosi nazw臋 dutki. Tak zbudowane s膮 pi贸ra konturowe, lotki i ster贸wki. Pi贸ra puchowe nie maj膮 haczyk贸w, co sprawia, 偶e brak w nich zwartych chor膮giewek. Z kolei puch to pi贸ra bez stosiny 鈥 promienie wyrastaj膮 wi臋c prosto z dutki.

Rodzaje ptasich pi贸r i ich rola

U ptak贸w mo偶emy wyr贸偶ni膰 kilka rodzai pi贸r, kt贸re r贸偶ni膮 si臋 wygl膮dem i wielko艣ci膮, w zale偶no艣ci od funkcji, kt贸re pe艂ni膮.

Pi贸ra puchowe i puch

Tak jak u pierwszych posiadaczy pi贸r 鈥 dinozaur贸w, ptasie pi贸ra chroni膮 cia艂o ptak贸w przed utrat膮 ciep艂a. Tak膮 funkcj臋 pe艂ni膮 przede wszystkich puch i pi贸ra puchowe. Dzi臋ki swojej budowie, utrzymuj膮 wok贸艂 cia艂a warstw臋 ogrzanego powietrza. Pi贸ra te tworz膮 wewn臋trzn膮 warstw臋 pi贸r.

Pi贸ra konturowe
Pi贸ra konturowe, kt贸re nazywamy r贸wnie偶 pokrywowymi, stanowi膮 zewn臋trzn膮 warstw臋 pi贸r. Przede wszystkim zabezpieczaj膮 cia艂o przed deszczem lub 艣niegiem.

U wielu ptak贸w wodnych, takich jak kaczki, pi贸ra te pokryte s膮 dodatkowa warstw膮 specjalnej wydzieliny, wytwarzanej przez gruczo艂 kuprowy, kt贸ra stanowi dodatkow膮, doskona艂膮 ochron臋 przed wilgoci膮. Pi贸ra pokrywowe mog膮 wszak偶e spe艂nia膰 jeszcze i inne funkcje. Barwa pi贸r i wz贸r mo偶e pomaga膰 ptakom ukry膰 si臋 w otoczeniu.

Jest to funkcja ochronna. Na przyk艂ad, dzi臋ki takiemu ochronnemu ubarwieniu wysiaduj膮ce jaja samice staj膮 si臋 mniej widoczne na tle otaczaj膮cej gniazdo ro艣linno艣ci. Z kolei wiele samc贸w w okresie godowym ma pi贸ra w bardzo jaskrawych kolorach, kt贸re maj膮 na celu zwabi膰 samice i odstrasza膰 inne samce.

Lotki
S膮 to du偶e i sztywne pi贸ra, osadzone na kraw臋dziach skrzyde艂. To w艂a艣nie one tworz膮 powierzchni臋 no艣n膮, czyli utrzymuj膮c膮 ptaka w powietrzu. Zatem dzi臋ki tym pi贸rom ptaki mog膮 lata膰.

Ster贸wki
Ster贸wki wyrastaj膮 na ogonie. Stanowi膮 dodatkow膮 powierzchni臋 no艣n膮, ale przede wszystkim umo偶liwiaj膮 wykonywanie zwrot贸w w powietrzu. Stanowi膮 zatem swoisty ster 鈥 st膮d ich nazwa.

U wielu ptak贸w ster贸wki samc贸w s膮 ozdob膮, s艂u偶膮c膮 do imponowania samicom. W takich przypadkach s膮 cz臋sto du偶e i mocno wyd艂u偶one, a czasami bardzo kolorowe.

Pi贸ra ozdobne
Jak 艂atwo si臋 domy艣le膰, s艂u偶膮 ku ozdobie. Cz臋sto osadzone s膮 na g艂owie i szyi, gdzie tworz膮 czuby i kryzy (na przyk艂ad u rajskich ptak贸w lub batalion贸w), na grzbiecie (u pawi) lub ogonie (u wd贸wki rajskiej).

Pi贸ra te posiadaj膮 g艂贸wnie samce, kt贸re przy ich pomocy wabi膮 samice. Niekt贸re jednak tego typu ozdoby s艂u偶膮 r贸wnie偶 do komunikacj臋 wewn膮trzgatunkowej. Nimfy, na przyk艂ad, przy pomocy czub贸w, sygnalizuj膮 sw贸j nastr贸j.

Sk膮d si臋 bierze barwa ptasich pi贸r

Pi贸rach s膮 kolorowe dzi臋ki obecno艣ci specjalnych zwi膮zk贸w. S膮 to g艂ownie dwa rodzaje barwnik贸w: melaniny i lipochromy. Pierwsze odpowiadaj膮 za wyst臋powanie kolor贸w br膮zowych, szarych i czarnych, drugie za艣 kolory: 偶贸艂te, czerwone.

U niekt贸rych gatunk贸w mo偶emy spotka膰 jednak tak偶e inne, specyficzne dla nich barwniki. Ciekawe jest to, 偶e barwniki gromadz膮 si臋 w pi贸rach tylko podczas ich wzrostu. Dojrza艂e pi贸ro jest martwe i nic ju偶 nie zmieni jego koloru. Dlatego pokarmy zawieraj膮ce barwniki, kt贸re podaje si臋 np. czerwonym kanarkom, nale偶y stosowa膰 tylko w okresie pierzenia.

Kolor upierzenia u ptak贸w zale偶y jednak nie tylko od obecno艣ci w pi贸rach barwnik贸w, ale r贸wnie偶 od ich wewn臋trznej struktury i jest efektem za艂amywania i rozszczepiania si臋 promieni s艂onecznych. W ten w艂a艣nie spos贸b powstaje np. niebieska barwa pi贸r u papu偶ek falistych.

Tekst: Jacek P. Naro偶niak
Zdj臋cia: Fotolia.com

banerek-promocyjny-kakadu1

Jacek P. Naro偶niak
Absolwent Wydzia艂u Dziennikarstwa i Nauk Politycznych Uniwersytetu Warszawskiego. Autor kilkuset artyku艂贸w opublikowanych w serwisie Kakadu.pl. Behawiorysta oraz wielki mi艂o艣nik zwierz膮t. Od kilkunastu lat zajmuje si臋 hodowl膮 kot贸w rosyjskich niebieskich. Specjalizuje si臋 w pisaniu tekst贸w popularnonaukowych o zwierz臋tach, kt贸re zosta艂y opublikowane w wielu czasopismach, takich jak Wiedza i 呕ycie czy Charaktery oraz na licznych portalach internetowych.

Powi膮zane artyku艂y

Czy mo偶na nauczy膰 m贸wi膰 papug臋 nimf臋?

Wszystkie papugi posiadaj膮 zdolno艣膰 na艣ladowania nie tylko d藕wi臋k贸w, ale i ludzkiej mowy. Jednym rasom wychodzi to lepiej, innym nieco gorzej. Prawdziw膮 mistrzyni膮 w tym fachu jest afryka艅ska papuga 偶ako. W...

Czytaj wi臋cej
Gdzie postawi膰 klatk臋 dla ptak贸w?

Miejsce ustawienia klatki dla ptak贸w jest r贸wnie偶 wa偶ne, co jej wielko艣膰. Ma to du偶e znaczenie zar贸wno dla zdrowia i dobrego samopoczucia ptaka, jak i dla kszta艂towania si臋 jego relacji z...

Czytaj wi臋cej
锘匡豢Jak oswoi膰 kanarka?

Kanarki zachwycaj膮 swymi kolorowymi pi贸rkami i oczarowuj膮 g艂osem. Wi臋kszo艣膰 z nas to w艂a艣nie dlatego wybiera je na swych domowych towarzyszy. Cz臋sto uwa偶a si臋, 偶e kanarki to niezwykle urokliwe, ale nieco...

Czytaj wi臋cej

Dodaj komentarz

Czytaj wi臋cej.*


* pole wymagane

Zoologiczny sklep internetowy

Wszystko dla ps贸w

Karmy dla ps贸w suche oraz karmy mokre, a tak偶e liczne psie przysmaki - przeznaczone dla zwierz膮t w ka偶dym wieku i r贸偶nych ras oraz z problemami zdrowotnymi. Wszystkie akcesoria potrzebne w艂a艣cicielowi psa do jego piel臋gnacji (takie jak szampony dla ps贸w oraz obro偶a na pch艂y i kleszcze dla psa), a tak偶e w trakcie spaceru (szeroki wyb贸r smyczy oraz obro偶y dla ps贸w) czy podr贸偶y samochodem.
Wszystko dla kot贸w
Karmy dla kot贸w suche oraz karmy mokre dla kot贸w topowych producent贸w - zar贸wno dla koci膮t, doros艂ych mruczk贸w oraz senior贸w, tak偶e sterylizowanych, kr贸tko i d艂ugow艂osych. Szeroki wyb贸r kocich przysmak贸w - kabanosy, przysmaki dentystyczne oraz odk艂aczaj膮ce. 呕wirki, kuwety i transportery dla kota oraz akcesoria do piel臋gnacji kota. W asortymencie sklepu znajduj膮 si臋 r贸wnie偶 liczne zabawki dla kota - pi艂ki, w臋dki czy tak偶e myszki dla kota
Wszystko dla ma艂ych ssak贸w
Karmy dla gryzoni (w tym tak偶e karma dla kr贸lika, karma dla chomika oraz karma dla 艣winki morskiej), klatki dla gryzoni i ich wyposa偶enie. Tak偶e zabawki i 艣ci贸艂ki dla gryzoni
Wszystko dla ptak贸w egzotycznych
Pokarmy dla ptak贸w, klatki i ich wyposa偶enie. Akcesoria, zabawki dla ptak贸w i 艣ci贸艂ki.
鈸 2022 KAKADU. All rights reserved
crosschevron-downchevron-leftchevron-right linkedin facebook pinterest youtube rss twitter instagram facebook-blank rss-blank linkedin-blank pinterest youtube twitter instagram