Wiewi\u00f3rki s\u0105 jednymi z najbardziej rozpoznawalnych dzikich zwierz\u0105t, zamieszkuj\u0105cych tereny polskich las\u00f3w, park\u00f3w i ogrod\u00f3w. Cho\u0107 spotykamy je tak cz\u0119sto, wci\u0105\u017c niewiele o nich wiemy. Co jedz\u0105 wiewi\u00f3rki i czy wolno nam je dokarmia\u0107? Podpowiadamy, czym karmi\u0107 wiewi\u00f3rki dzikie oraz hodowlane!<\/p>\n\n\n\n
Wiewi\u00f3rk\u0119 pospolit\u0105 mo\u017cna spotka\u0107 na terenie ca\u0142ego kraju. \u015awietnie radzi sobie zar\u00f3wno w lasach li\u015bciastych czy iglastych, jak i w miejskich parkach lub ogrodach. Najcz\u0119\u015bciej spotykane s\u0105 dwie odmiany barwne: ruda z bia\u0142ym brzuchem oraz czarno-popielata. Dzikie gryzonie zamieszkuj\u0105 dziuple, ale zdarza si\u0119 te\u017c, \u017ce zajmuj\u0105 gniazda ptak\u00f3w. Najbardziej aktywne s\u0105 w ci\u0105gu dnia, zw\u0142aszcza rano. Co ciekawe, wiewi\u00f3rki s\u0105 jednymi ze zwierz\u0105t, kt\u00f3re nie hibernuj\u0105 na zim\u0119, to znaczy nie zapadaj\u0105 w sen zimowy. Co jedz\u0105?<\/p>\n\n\n\n
Wiewi\u00f3rki zalicza si\u0119 do grupy tak zwanych oportunist\u00f3w pokarmowych. To znaczy, \u017ce gryzonie te mog\u0105 zdobywa\u0107 po\u017cywienie z wielu r\u00f3\u017cnych \u017ar\u00f3de\u0142 i nie s\u0105 uzale\u017cnione od jednego, konkretnego rodzaju pokarmu. Ich dieta jest bardzo zr\u00f3\u017cnicowana, a zale\u017cy od pory roku i dost\u0119pno\u015bci pokarmu w danym miejscu i czasie. W zale\u017cno\u015bci od warunk\u00f3w, w jakich \u017cyj\u0105, wiewi\u00f3rki mog\u0105 szuka\u0107 jedzenia w koronach drzew albo na ziemi, w runie le\u015bnym. Warto doda\u0107, \u017ce wiewi\u00f3rka mo\u017ce \u017cywi\u0107 si\u0119 nie tylko produktami pochodzenia ro\u015blinnego, ale i zwierz\u0119cego. Co dok\u0142adnie wchodzi w sk\u0142ad jej diety?<\/p>\n\n\n\n
Dieta wiewi\u00f3rki jest niezwykle zr\u00f3\u017cnicowana. Do jej najwa\u017cniejszych sk\u0142adnik\u00f3w nale\u017c\u0105:<\/p>\n\n\n\n
Na pytanie, co jedz\u0105 wiewi\u00f3rki, wi\u0119kszo\u015b\u0107 ludzi bez wahania odpowiedzia\u0142aby, \u017ce orzechy w\u0142oskie oraz laskowe. Stereotyp ten utrwali\u0142y baki, reklamy i ksi\u0105\u017cki dla dzieci. Tymczasem produkty te stanowi\u0105 jedynie niewielki u\u0142amek tego, czym rzeczywi\u015bcie \u017cywi\u0105 si\u0119 te rude gryzonie. Orzechy laskowe i w\u0142oskie s\u0105 oczywi\u015bcie prawdziwym przysmakiem, a ponadto stanowi\u0105 cenne \u017ar\u00f3d\u0142o sk\u0142adnik\u00f3w od\u017cywczych, takich jak t\u0142uszcz czy magnez. A jednak poza nimi zwierzaki te lubi\u0105 zjada\u0107 r\u00f3wnie\u017c nasiona drzew i krzew\u00f3w, mi\u0119dzy innymi \u015bwierka, sosny czy modrzewia. W zale\u017cno\u015bci od pory roku ch\u0119tnie po\u017cywiaj\u0105 si\u0119 te\u017c orzeszkami grabowymi i bukowymi, a tak\u017ce \u017co\u0142\u0119dziami, szyszkami i kasztanami.<\/p>\n\n\n\n
Podstawowym elementem wiewi\u00f3rczej diety s\u0105 te\u017c nasiona ro\u015blin, przede wszystkim nasiona s\u0142onecznika, pestki dyni, a nawet sezam. Produkty te stanowi\u0105 \u017ar\u00f3d\u0142o b\u0142onnika, a tak\u017ce wa\u017cnych dla zdrowia olej\u00f3w i nienasyconych kwas\u00f3w t\u0142uszczowych.<\/p>\n\n\n\n
Wiosn\u0105 i latem wiewi\u00f3rki cz\u0119sto uzupe\u0142niaj\u0105 sw\u00f3j jad\u0142ospis o r\u00f3\u017cnego rodzaju owoce i warzywa. Najch\u0119tniej po\u017cywiaj\u0105 si\u0119 wi\u015bniami, czere\u015bniami, malinami, je\u017cynami, truskawkami, agrestem i bor\u00f3wkami. Wiewi\u00f3rki nie pogardz\u0105 r\u00f3wnie\u017c marchewk\u0105, broku\u0142em czy cukini\u0105. Wszystkie te produkty zawieraj\u0105 wiele cennych witamin i sk\u0142adnik\u00f3w mineralnych, niezb\u0119dnych dla zdrowia i odporno\u015bci.<\/p>\n\n\n\n
Ma\u0142o kto wie, \u017ce wiewi\u00f3rki ch\u0119tnie posilaj\u0105 si\u0119 r\u00f3wnie\u017c grzybami. Chodzi tu przede wszystkim o grzyby rosn\u0105ce pod kor\u0105 czy pod \u015bci\u00f3\u0142k\u0105, kt\u00f3re dla ludzi s\u0105 w wi\u0119kszo\u015bci niejadalne. Zbierane przez nas okazy kapeluszowe przewa\u017cnie nie s\u0105 atrakcyjne dla gryzoni, ale zdarza si\u0119, \u017ce i nimi si\u0119 cz\u0119stuj\u0105. Najcz\u0119\u015bciej posilaj\u0105 si\u0119 nimi latem i wczesn\u0105 jesieni\u0105, gdy w \u015brodowisku zaczyna brakowa\u0107 kalorycznych nasion.<\/p>\n\n\n\n
Wa\u017cn\u0105 rol\u0119 w diecie wiewi\u00f3rek odgrywa kora, korzenie, a tak\u017ce ga\u0142\u0105zki drzew i krzew\u00f3w. Ogryzanie ich sprzyja \u015bcieraniu z\u0119b\u00f3w, a przy okazji dostarcza cennych minera\u0142\u00f3w. Co ciekawe, samice ci\u0119\u017carne i karmi\u0105ce cz\u0119sto obgryzaj\u0105 r\u00f3wnie\u017c ko\u015bci oraz poro\u017ca, a by uzupe\u0142ni\u0107 poziom wapnia w organizmie.<\/p>\n\n\n\n
Ma\u0142o kto zdaje sobie z tego spraw\u0119, ale niezwykle wa\u017cnym elementem wiewi\u00f3rczego menu w naturalnym \u015brodowisku s\u0105 pokarmy pochodzenia zwierz\u0119cego. Zwierz\u0119ta te potrzebuj\u0105 sporej dawki bia\u0142ka i ch\u0119tnie uzupe\u0142niaj\u0105 diet\u0119 o niewielkie owady, takie jak \u015bwierszcze i chrz\u0105szcze, a tak\u017ce ich jaja, larwy oraz poczwarki. Na tym jednak nie koniec! Jak wiadomo, wiewi\u00f3rki zr\u0119cznie poruszaj\u0105 si\u0119 w koronach drzew i ch\u0119tnie jedz\u0105 to, co tam znajd\u0105. Mowa tu o jajach i piskl\u0119tach ptak\u00f3w. Wiele dzikich wiewi\u00f3rek poluje te\u017c na ma\u0142e jaszczurki.<\/p>\n\n\n\n
Jak ju\u017c wspomniano, wiewi\u00f3rka nie zapada w sen zimowy. To znaczy, \u017ce pozostaje aktywna przez ca\u0142y rok, cho\u0107 oczywi\u015bcie jej tryb \u017cycia nieco si\u0119 zmienia. Zim\u0105 zwierz\u0119 opuszcza dziupl\u0119 tylko na kilka godzin dziennie, by \u017cerowa\u0107, a oko\u0142o 15-16 po po\u0142udniu wraca do nory i tam kryje si\u0119 a\u017c do nast\u0119pnego dnia. Czym dok\u0142adnie \u017cywi si\u0119 wiewi\u00f3rka zim\u0105?<\/p>\n\n\n\n
To sprytne zwierz\u0119 przez ca\u0142e lato i jesie\u0144 gromadzi zapasy, dzi\u0119ki kt\u00f3rym mo\u017ce spokojnie przetrwa\u0107 zimne miesi\u0105ce. Wiewi\u00f3rki nie zjadaj\u0105 od razu wszystkiego, co uda im si\u0119 znale\u017a\u0107. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 najcenniejszych pokarm\u00f3w, takich jak orzechy w\u0142oskie czy \u017co\u0142\u0119dzie, chowaj\u0105 starannie w swoich dziuplach, a tak\u017ce w specjalnych kryj\u00f3wkach, kt\u00f3re same buduj\u0105 w koronach drzew. Wiewi\u00f3rki potrafi\u0105 te\u017c zakopywa\u0107 po\u017cywienie w ziemi albo w \u015bci\u00f3\u0142ce.<\/p>\n\n\n\n
Co ciekawe, miejsca, w kt\u00f3rych wiewi\u00f3rki chowaj\u0105 swoje zasoby, wcale nie s\u0105 tak przypadkowe, jak mog\u0142oby si\u0119 wydawa\u0107. Taktyka wiewi\u00f3rki zak\u0142ada, \u017ce spi\u017carnia powinna by\u0107 jak najbardziej rozproszona. Rozmieszczaj\u0105c zapasy na zim\u0119 w r\u00f3\u017cnych, cz\u0119sto bardzo oddalonych od siebie miejscach, wiewi\u00f3rka mo\u017ce ograniczy\u0107 straty spowodowane przez z\u0142odziei, to znaczy inne wiewi\u00f3rki lub ptaki. Naukowcy obserwuj\u0105cy zachowanie tych zwierz\u0105t zauwa\u017cyli te\u017c, \u017ce najbardziej warto\u015bciowe i kaloryczne pokarmy chowane s\u0105 du\u017co staranniej i dalej od nory. Czy w takim wypadku wiewi\u00f3rki nie potrzebuj\u0105 dokarmiania?<\/p>\n\n\n\n
Mog\u0142oby si\u0119 wydawa\u0107, \u017ce tak zaradne stworzenia nie b\u0119d\u0105 potrzebowa\u0142y pomocy ze strony cz\u0142owieka. Co prawda, wiewi\u00f3rki s\u0105 w du\u017co lepszej sytuacji ni\u017c ptaki zimuj\u0105ce w Polsce. W ko\u0144cu gromadz\u0105 zapasy, kt\u00f3re pozwalaj\u0105 im spokojnie przetrwa\u0107 co najmniej 2-3 miesi\u0105ce.<\/p>\n\n\n\n
Niestety zdarza si\u0119, \u017ce d\u0142uga i sroga zima uszczupla te zapasy albo uniemo\u017cliwia zwierzakom wydostanie ich ze skrytek. M\u0142odsze osobniki cz\u0119sto zapominaj\u0105, gdzie schowa\u0142y smako\u0142yki i nie potrafi\u0105 ich odnale\u017a\u0107. Du\u017ce wyzwanie stanowi te\u017c wczesna wiosna, gdy zapasy si\u0119 ko\u0144cz\u0105, a w \u015brodowisku nie ma jeszcze nowego pokarmu. W takiej sytuacji zwierzaki mog\u0105 potrzebowa\u0107 pomocy cz\u0142owieka.<\/p>\n\n\n\n
Jedzenie dla wiewi\u00f3rek nale\u017cy wyk\u0142ada\u0107 jedynie zim\u0105 i bardzo wczesn\u0105 wiosn\u0105, a wi\u0119c w najtrudniejszym dla zwierz\u0105t okresie. Serwuj\u0105c je latem lub jesieni\u0105, mo\u017cemy przyzwyczai\u0107 zwierzaki do zbyt \u0142atwego dost\u0119pu do po\u017cywienia i wp\u0142yn\u0105\u0107 na ich naturalne zachowania.<\/p>\n\n\n\n
Je\u015bli chcemy dokarmia\u0107 wiewi\u00f3rki, warto trzyma\u0107 si\u0119 kilku zasad:<\/p>\n\n\n\n